(mede)eigenaarschap 21e eeuwse vaardigheden digitale leeromgeving
Leestijd 5 - 6 min
1 week geleden
Soepel over naar het mbo
Fotografie Eigen foto  
Het team dat de vmbo-t-leerlingen begeleidt richting mbo. Rechtsonder Marlijn schaap, boven (tweede van links) Erik-Pieter van Iersel.
Eén klas en één mentor die alle vakken geeft. Dat is zo’n beetje het klassieke plaatje van het vmbo in het voortgezet speciaal onderwijs. De Korenaer Strausslaan in Eindhoven doet het anders. Leerlingen in het vierde en vijfde jaar van de theoretische leerweg in het vmbo leren en werken in een ‘unit’ en worden zo stapsgewijs anders voorbereid op het mbo. Het doel: breed ontwikkelen en zo kansrijk mogelijk overstappen.

In het ‘grote’ mbo krijg je veel verschillende docenten en moet je van lokaal naar lokaal. Er wordt een beroep gedaan op je zelfstandigheid en je moet zelf plannen en organiseren. Dit zijn nu nét vaardigheden die veel leerlingen met autisme op De Korenaer lastig vinden.
Om de stap naar het mbo soepel te laten verlopen, werken leerlingen met goede begeleiding alvast een beetje zoals in het mbo. Ze hebben ook meerdere docenten en wisselen tussen lokalen. Voormalig projectleider Marlijn Schaap: “We maken onze leerlingen in het vierde en vijfde jaar meer mede-eigenaar van hun leerwerkproces, als brug naar het mbo.”

Hoe werkt het in vmbo-t?

Docenten uit het vmbo-t-team geven allemaal twee of drie vakken, kunnen zich specialiseren en doen waar zij goed in zijn. Dat verdiept de onderwijskwaliteit. Afgelopen jaar slaagden alle examenleerlingen en hadden een goede start in het mbo. Docenten hebben meer voorbereidingstijd voor hun vak (ken) en dat betaalt zich uit in goede resultaten.

Doelen vmbo-t unit

  • een goede brug creëren naar het mbo
  • focus op ‘leren leren’
  • leerlingen (mede)eigenaar maken van ontwikkeling
  • zelfredzamer naar het mbo
  • team-teaching – talenten van leerkrachten optimaal inzetten
  • meer effectieve leertijd
  • maatwerk in leeraanbod

Vmbo-t-team

Het vmbo-t-team bestaat uit mentoren, ondersteuners, orthopedagogen en intern begeleiders. Arrangementen ‘basis’, ‘talent’ en ‘intensief’ voor leerlingen maken onderdeel uit van het aanbod. Leerlingen hebben hun eigen vakkenpakket en eigen ontwikkelingsperspectief. Ook ontwikkelen zij hun vaardigheden in het arbeidstrainingscentrum en op externe stage.

Groei breed in beeld

“We hebben de ontwikkeling van leerlingen snel en breed in beeld”, vindt mentor Janneke Schwaner. “We kijken als mentoren allemaal met een andere blik en krijgen zo samen een goed beeld van leerlingen. Je merkt het bijvoorbeeld snel als een leerling het nog wat lastig vindt om te wisselen van lessen en kunt daar op inspelen. We kunnen meer maatwerk bieden.”
De werkwijze maakt leerlingen minder persoonsafhankelijk en laat ze vast wennen aan meerdere docenten in het mbo. Om die reden zitten ze nu soms ook in een grotere klas en bewegen ze zich tussen meerdere lokalen.

Leerwerkunit

Tussen vaklessen door werken zij zelfstandig of in groepjes in de leerwerkunit. In dit lokaal is altijd een leerkracht aanwezig, die veel aandacht besteedt aan begeleiding, ‘leren leren’ en het plannen en organiseren van het huiswerk.
Elke dag start in de eigen mentorklas. “Belangrijk”, legt Marlijn uit, “dan kunnen leerlingen hun vragen of problemen even kwijt bij hun eigen mentor.” Op die manier is dus nog steeds sprake van intensieve ondersteuning, passend bij het voortgezet speciaal onderwijs. “Wij hebben een goede opbouw en balans tussen ‘steunen en sturen’, rekening houdend met individuele ondersteuningsbehoeften van leerlingen.”

Overgangen cruciaal

Overgangsmomenten zijn voor veel Korenaer-leerlingen lastig. Van het ene naar het andere lokaal, spullen organiseren, wennen aan een ander gezicht voor de klas. “‘Overgangen’ is een vak op zich, kun je zeggen”, vat Marlijn samen. ” Stap voor stap stimuleert het team leerlingen om steeds een stap verder te gaan en nieuwe ervaringen op te doen, zodat ze in het mbo straks niet overvraagd worden.”

Esmay: “Straks al meer gewend als ik naar het mbo ga”
Fotografie Maartje van Berkel  
Jordy, Esmay en mentor en projectleider Marlijn Schaap aan de slag in de leerwerkunit.

“Het is heel anders dan toen ik hier op school begon”, vindt vijfdejaars Esmay. “Toen had ik één mentor die alle vakken gaf en zat de hele dag in dezelfde klas. Nu ga ik ook naar andere lokalen en heb meer leraren die vakken geven. In de leerwerkunit merk ik dat ik mijn huiswerk beter kan plannen dan vorig jaar.”
Het leuke is dat je echt merkt dat leraren goed zijn in de vakken die ze geven. “Meestal krijg je heel goede uitleg.” Esmay zit in haar laatste jaar en wil graag onderwijsassistente worden. “Als ik naar het mbo ga, ben ik al meer gewend aan hoe het daar gaat. Anders moet ik wel een hele grote stap maken.”

Jordy zit nu op het mbo: “Meer lokalen en verschillende gezichten voor de klas heb je in het mbo ook”
Fotografie Maartje van Berkel  

Jordy zit op het Summa College in het eerste jaar om meubelmaker te worden. “Een betere klas had ik niet kunnen wensen”, zegt hij. “En ik kan bij mijn mentor, extra begeleider of docenten terecht als ik een vraag heb.”
Hij heeft veel gehad aan de voorbereidingen op het mbo, vindt Jordy.
“Ik was al goed gewend aan van klas naar klas lopen en aan steeds een nieuw gezicht voor de klas”, vertelt hij. “Ook heeft elke docent weer andere regels. Bij de één mag je wel muziek luisteren in de klas, bij de ander niet. Dat was op De Korenaer ook al zo.” Wat ook hetzelfde is: de leerwerkunit. “Hier noemen ze dat een open leercentrum. Daar kun je zelfstandig aan je huiswerk werken.”
Wennen moest Jordy natuurlijk wel. “Vooral aan de wisselende schooltijden en steeds een ander rooster. Maar de overstap is goed gegaan.”

Bewuster aan de slag met 21e eeuwse vaardigheden

Erik van Iersel rondde de opleiding 21e eeuwse vaardigheden af bij Avans+ in Breda en deelde zijn opgedane kennis met het team van De Korenaer. Hij bracht ook in kaart wat de school allemaal al doet aan 21e eeuwse vaardigheden en dat is al veel.

“In feite gaat het bij 21e eeuwse vaardigheden om vaardigheden die nodig zijn om mee te komen in een samenleving die steeds sneller verandert.” Dan kom je voor leerlingen van De Korenaer vooral ook uit op zaken als ‘zelfregulering, leren leren’, organiseren en plannen. Die komen al veel aan bod.

De school start nu met thematische projecten om nóg gerichter aandacht te besteden aan 21e eeuwse vaardigheden. “Onze leerlingen kunnen meer dan gedacht wordt. Misschien is het soms lastiger voor ze om vaardigheden te ontwikkelen dan leerlingen zonder autisme, maar met een omweg kunnen zij uiteindelijk vaak net zoveel.”

datum 05-12-2018
auteur Anne-Marie Veldkamp

De Korenaer Strausslaan

Strausslaan 1

5653 AJ  Eindhoven

Tel.: 040 - 259 54 44

@: korenaer.sl@aloysiusstichting.nl

Postadres:

Postbus 4010

5604 EA  Eindhoven